Welke nieuwe opgaven spelen voor het landschap van de Zuidvleugel?
In het middaggedeelte vertaalden de deelnemers de inspirerende inleidingen uit het ochtendgedeelte naar de ruimtelijke betekenis voor de Zuidvleugel.
In de inleiding voor de middag gaf Marc Soeterbroek (gemeente Rotterdam) aan welke nieuwe opgaven spelen voor het landschap van de Zuidvleugel. Naast de recreatieve vraag is dit bijvoorbeeld ook inspelen op de toekomstige klimaatverandering. Elke Zuidvleugelpartner benoemt in de eigen visies regioparken of soortgelijke eenheden. Het regiopark is een nieuw schaalniveau waar de recreatieve vraag en aanbod zich in de toekomst afspeelt. Het is meer dan de aangelegde natuur- en recreatiegebieden, het gaat ook over de recreatieve waarde van het agrarisch landschap. Voorbeelden van zulke regioparken in de Zuidvleugel zijn bijvoorbeeld Midden-Delfland tussen Rotterdam en Den Haag en Duin, Horst en Weide tussen Den Haag en Leiden.
De vraag is wat we op het schaalniveau van de Zuidvleugel moet organiseren om het begrip regiopark en de relatie met de omliggende grote landschappen verder uit te werken. Als voorbeeld van een strategie liet Marc het boekje "de Kracht van het Landschap" van de Noordvleugel. Hierin hebben de Noordvleugelpartners gewerkt aan een strategie voor het hele landschap. Het boekje is waardevol, zowel om intern het draagvlak te versterken als extern richting andere overheden en partners.
Teddy Buningh (Dienst Landelijk Gebied) begeleidde het middaggedeelte. In drie verschillende groepen zijn de ruimtelijke opgaven verkend.
Groep 1 en 2: wat is nodig in het recreatielandschap van de Zuidvleugel?
Groep bekijkt de vraag vanuit rood, groep 2 doet dit vanuit groen. Beide groepen kwamen verrassend vaak tot dezelfde opgaven.
De opgaven zijn aangegeven op de kaart Opgaven voor het recreatielandschap. Zij noemden de volgende opgaven: 
- Maak een onderscheid in gebieden waar intensiever recreatief gebruik mogelijk is in de regioparken en de grote landschappen rond de Zuidvleugel.
- In de regioparken nabij de stedelijke gebieden ligt de grootste toekomstige verstedelijkingsopgave. Gebruik ze nog intensiever, bijvoorbeeld door meer wandel- en fietspaden aan te leggen en een kwaliteitsslag in huidige inrichting te maken.
- Versterk de identiteit van de regioparken: in sommige regioparken is de nog aanwezige landbouw belangrijk voor de identiteit, in andere regioparken kan dit bijvoorbeeld waterrecreatie of deltanatuur zijn.
- Zorg ervoor dat de grote landschappen beter toegankelijk worden voor extensieve recreatie.
- Zorg ervoor dat de regioparken en grote landschappen vanuit de stad goed bereikbaar zijn, per fiets, maar ook per openbaar vervoer en via het water.
- De kust is nu al een belangrijk recreatiegebied: maak gebruik van deze kwaliteit en identiteit en ontwikkel meer recreatiemogelijkheden.
- Ontwikkel rond en in regioparken op een aantal plekken een recreatief programma dat aansluit bij de identiteit. Deze plekken kunnen uitgroeien tot "groeniconen": bestemmingen voor de stedeling.
Groep 3: denk vanuit de toekomst: wat is nodig in het landschap van de Zuidvleugel?
Deze groep had een heel andere opdracht. Het uitgangspunt was niet de recreatieve vraag, maar juist nieuwe toekomstige opgaven die ook voor het landschap in de Zuidvleugel belangrijk zijn.
De resultaten van deze groep staan op de kaart Nieuwe opgaven voor het landschap. De volgende opgaven zijn genoemd:
- Natuur: werk aan een robuuste ecologische verbinding vanuit de delta richting Groene Hart.
- Water: er is meer ruimte langs de rivieren nodig voor de waterafvoer, de kustverdediging moet zich aanpassen aan de stijgende zeespiegel, om de zoetwatertoevoer voor de steden te garanderen zijn zoetwaterbekkens rond de steden nodig, de opvangcapaciteit van regenwater moet vergroot worden in het buitengebied en er moeten meer drijvende gebouwen komen om in te spelen op de klimaatverandering.
- Voedsel: er zal een toenemende vraag zijn om zelf voedsel te verbouwen in "klustuinen in en bij de stad en er zal ook meer vraag naar landbouwproducten die dichtbij de stad worden verbouwd.
- Energie: om het toekomstige tekort aan fossiele brandstoffen op te vangen moeten er meer alternatieve energiebronnen ontwikkeld worden, genoemd zijn getijdenenergie, windenergie, energie van glastuinbouwkassen en biomassacentrales.
Conclusie middaggedeelte
Het middaggedeelte heeft naast een brede agenda voor het verbeteren van het recreatielandschap in de Zuidvleugel ook een agenda opgeleverd voor andere opgaven die spelen in het landschap. Al deze opgaven zijn relevant voor de toekomstige verstedelijkingsambitie en kwaliteit van het landschap in de Zuidvleugel en vragen om nadere uitwerking.
De intensieve workshopdag werd afgesloten met een aantal conclusies over het middaggedeelte:
- De verschillende regio's binnen de Zuidvleugel werken elk aan de regioparken. Op het schaalniveau van de Zuidvleugel kan gewerkt aan zaken die uitstijgen boven het regioparkniveau: zoals de koppeling met verstedelijking en de strategie richting het rijk voor financiering.
- Betrek ook niet-overheidspartijen betrokken bij de verdere uitwerking van de relatie tussen verstedelijking en groen-blauw in de Zuidvleugel.
- Een betere relatie tussen verstedelijking en groen-blauw geldt niet allen voor de Zuidvleugel, maar eigenlijk voor de hele provincie Zuid-Holland, omdat dit het schaalniveau is waar ook een relatie tussen de grote landschappen en de steden kan worden gelegd.
Op basis van de uitkomsten van deze dag maakt het Zuidvleugelbureau in overleg met de Zuidvleugelpartners een voorstel voor een vervolg na de zomer. De deelnemers aan de workshop worden op de hoogte gehouden van vervolgstappen.
> Naar nieuwsoverzicht Metropolitaan Landschap
